گزارش کار مشاهده مراحل مختلف تقسیم میتوز ژنتیک

پیاز نوعی گیاه غده‌ای گوشتی زیرزمینی از خانواده لاله است و نام علمی آن Allium cepa می‌باشد. منظور از پیاز ، گیاه تند مزه‌ای است که بوی تندی هم دارد و در تهیه انواع غذاها به عنوان نوعی ماده طعم دهنده از آن استفاده می‌کنیم.

این گیاه( تک لپه ای) دو ساله بوده که در سال اول ، اندام های رویشی آن بوجود می‌آیند و در سال دوم اندام های زایشی ایجاد می‌شود که تولید تخم می‌کنند. برگ های گیاه پیاز توخالی و لوله‌ای شکل هستند. ساقه آن که ارتفاعش بین ۶۰ سانتیمتر تا یک متر می باشد هم توخالی است که دربخش پایینی ، ساقه کمی متورم شده است.
پیاز دارای یک ساقه پهن زیر زمینی به قطر چند متر می‌باشد که در سطح بالای این ساقه ، برگهای پیاز که کلروفیل خود را از دست داده‌اند و به مخزن غذایی گیاه تبدیل شده‌اند قرار گرفته‌اند. ریشه پیاز از قسمت زیرین این ساقه خارج می‌شود. در وسط این ساقه زیر زمینی ، نقطه رویشی پیاز که به عنوان جوانه انتهایی ساقه هوایی می‌باشد قرار دارد که در این قسمت ، ساقه گل دهنده و برگ سبز بوته پیاز ظاهر می‌شود که به رشد خود ادامه می‌دهد.

 

? مواد و وسایل لازم:

 

-        رنگ استوکارماین

-        اسید کلریدریک یک مولار

-        اتیل الکل خالص

-        اتیل الکل 70 درصد

-        اسید استیک گلاشیال

-        کلروفرم

-        میکروسکوپ نوری

-        شیشه ساعتی

-        سوزن تشریح

-        تیغ جراحی

-        پنس

-        چراغ الکلی

-        میله ی شیشه ای

-        بشر

-        غده پیاز


? روش کار:

 

یک عدد غده پیاز را در یک بشر یا لیوان حاوی آب قرار میدهیم. غده پیاز بعد از چند روز که در آب قرار می کیرد ریشه دار می شود.

برای مطالعه میتوز باید از ریشه های جوان به طول 2.5 تا 5 سانتیمتر استفاده می نمائیم. سلول های نزدیک نوک ریشه فعالانه تقسیم می شوند و باعث رشد ریشه می گردند.

یک سانتیمتر از نوک ریشه های جوان را می بریم.

محلول کانوی شامل 6 قسمت اتیل الکل خالص:3 قسمت کلروفرم:1قسمت اسید استیک گلاشیال است.

برای بررسی و مشاهده میتوز در سلول های نوک ریشه پیاز باید طوری ریشه ها را نرم کنیم که سلول های از هم جدا شده ور در محلول غوطه ور شدند و در عین حال متلاشی نشوند به این منظور به صورت زیر عمل می نمائیم:

1-   چند قطره اسید کلریدریک یک مولار را در شیشه ساعتی می ریزیم.

2-   در حدود 3 تا 4 میلیمتر از نوک ریشه را بریده و در شیشه ساعتی می گذاریم.

3-   پس از چند دقیقه با سوزن تشریح ریشه ها را وارسی می نمائیم.

4-   نوک ریشه ها را روی لام قرار داده و روی آ یک قطره رنگ استو کارماین به آن اضافه نموده با با زدن سوزن تشریح روی آن می زنیم تا سلول ها از یکدیگر فاصله گرفته و در زیر میکروسکوپ مشخص به نظر برسند.

5-   یک میلیمتر از نوک ریشه را که با سوزن بر روی آن زده ایم بوسیله تیغ جراحی جدا کرده و نگه می داریم و روی آن لامل را قرار می دهیم .

6-   اسلاید آماده شده را روی چراغ الکلی قرار می دهیم.

7-   حال اسلاید را وارونه بر روی دستمال کاغذی قرار داده و به آهستگی رو به پایین فشار می دهیم تا سلول ها از هم جدا شده و در محلول پخش شوند.

8-   نمونه آماده مشاهده شده است.

 

خلاصه روش کار به شرح زیر است:

 

          2 سانتی متر از نوک ریشه جدا کرده >> درون اسید استیک حدود 10 دقیقه قرار می دهیم >> سپس درون اسید کلریدریک 0.1 مولار حدود 5 دقیقه قرار می دهیم >>3 تا 4 میلیمتر نوک ریشه را بر روی لام قرار میدهیم >> رنگ استو کارماین را اضافه نموده >> با سوزن تشریح باعث له شدن نوک ریشه ها می شویم >> مشاهده

 

? نتایج و بحث:

           با استفاده از روش گفته شده در قسمت روش کار می توانیم به مشاهده بپردازیم. هنگام مشاهده اکثر سلول ها در حال تقسیم نیستند. تمام سلول های موجود در قمست مشاهد شده را شمارش می نمائیم. سپس سلول های در حال تقسیم را شمارش می نمائیم.

از تقسیم نمودن عدد حاصل از شمارش سلول های در حال تقسیم به کل سلول ها نسبتی به نام شاخص میتوز بدست می آید. برای آنکه نتجه دقیق داشته باشین در چند منطقه مورد برری قرار می دهیم و در نهایت میانگین مناطق به عنوان شاخص میتوز اعلام می گردد.

در نمونه مشاهده شده در 5 قسمت شاخص میتوز به شرح زیر است:

 

توجه: /:برابر است با خط کسری

 

 منطقه 1:  0.88 = 180/16

منطقه 2: 0.1 = 120/ 12

منطقه3: 0.12 = 140/17

منطقه4: 0.80 = 136/11

منطقه 5: 0.10 = 87/9

 

نتیجه:

0.4=5/0.10+0.8 + 0.12 + 0.1 + 0.88

در نتیجه در بررسی انجام شده شاخص میتوز مقدار 0.4 بدست آمد.